[برای مشاهده لینک ثبت نام کنید. ]
آشنایی با مروارید
مروارید از عجایب طبیعت بوده، در اعماق اقیانوس*ها رشد کرده و بدون نیاز به تراش و صیقل از زیبایی خاصی برخوردار است. رنگ مروارید اغلب سفید است ولی ممکن است به رنگ*های صورتی و زرد و سبز و آبی و قهوه*ای و سیاه نیز دیده شود.
مروارید یا در، گوهری است معمولاً سفید و درخشان که در درون برخی از نرم*تنان دوکفه*ای مانند صدف مروارید به وجود می*آید.شکل مروارید اغلب نزدیک به کره است. هرچند به شکل*های دیگر مانند گلابی و دکمه و حتی شکل*های نامنظم هم دیده می*شود. درشتی آن به درشتی دانه خشخاش تا تخم کبوتر است. در سال 1934 میلادی مرواریدی به قطر 13 سانتی*متر در فیلیپین پیدا شد که وزن آن حدود 37/6 کیلوگرم بود.
مروارید توسط جانور نرم*تنی به نام صدف تولید می*شود. این نرم*تن برای محافظت از خود به کمک ماده*ای که از بدنش ترشح می*شود، پوسته (صدف) سخت و محکمی می*سازد و داخل آن زندگی می*کند.
زمانی که یک جسم خارجی مانند ذره*ای شن یا یک موجود ریز دریایی وارد صدف می*شود و با بدن نرم و حساس آنها تماس پیدا می*کند، باعث تحریک و خارش بدن نرم*تن می*شود. جانور برای تسکین خود لایه*هایی مرکب از ماده آلی شاخی کونچیولین و بلورهای کلسیت یا آراگونیت را به دور جسم خارجی ترشح می*کند. از این لایه*های هم*مرکز رفته رفته مروارید شکل می*گیرد. جنس مروارید با جنس دیواره درون صدف یکسان است. [برای مشاهده لینک ثبت نام کنید. ]
انواع مختلف مروارید
مرواریدهای طبیعی: این مرواریدها بدون دخالت انسان به صورت طبیعی رشد کرده و به وجود می*آیند که امروزه به دلیل آلودگی آب اقیانوس*ها و صید بیش از حد صدف*ها، کمیاب بوده و در نتیجه بسیار گرانبها هستند. این دسته از مرواریدها تقریباً به طور کامل از Nacre (کربنات کلسیم و مواد پروتئینی) درست شده*اند.مروارید در خلیج فارس و اقیانوس هند و استرالیا صید می*شود. در حال حاضر حدود ۸ هزار گونه متفاوت صدف شناسایی شده که فقط ۲۰ گونه از آن*ها می*توانند مروارید پرورش دهند.
مرواریدهای پرورشی: مرواریدهایی هستند که انسان به نحوی در رشد و پرورش آنها دخالت دارد و بر خلاف مرواریدهای طبیعی تنها از یک لایه خارجیNacre درست شده*اند و هسته مرکزی آن از جنس کفه سخت صدف می*باشد. از آنجایی که این دسته از مرواریدها با کمک انسان درست شده*اند تماماً از جنس Nacre نبوده و زمان بسیار کوتاه*تری صرف تولید و پرورش آن*ها توسط صدف شده است، در نتیجه از قیمت*های بسیار کمتری نسبت به مرواریدهای طبیعی برخوردار هستند. [برای مشاهده لینک ثبت نام کنید. ]

در قرن بیستم پرورش مروارید نیز رایج شد. برای تهیه مروارید پرورشی (که گاه مروارید مصنوعی نیز نامیده می*شود) با سوراخ کردن پوسته صدف، یک قطعه مروارید بسیار کوچک را در درون صدف قرار می*دهند تا جانور لایه*هایی به دور آن ایجاد کند.مرواریدهای پرورشی به دو گروه مهم آب شور و آب شیرین و هریک به سه دسته تقسیم می*شوند.
مرواریدهای پرورشی آب شور که در اقیانوس*ها به وجود می*آیند، شامل:
1- مرواریدهای پرورشی Akoya که به قطر 11-2 میلی*متر هستند.
2- مرواریدهای پرورشی تاهیتی که به قطر 14-8 میلی*متر هستند.
3- مرواریدهای پرورشی دریای جنوب که به قطر 18-2 میلی*متر هستند.
مرواریدهای پرورشی آب شیرین که در رودخانه*ها، سدها و مرداب*ها رشد می*کنند، شامل:
1- مرواریدهای پرورشی آب شیرین چین
2- مرواریدهای پرورشی آب شیرین ژاپن
3- مرواریدهای پرورشی آمریکا و کشورهای دیگر هستند.
مرواریدهای پرورشی آب شیرین می*توانند اندازه*ای به قطر ۴ تا ۱۱ میلی*متر داشته باشند.
عوامل تأثیرگذار در کیفیت و قیمت مرواریدها
مرواریدها چه از نوع طبیعی و چه از نوع پرورشی می*توانند، همانند سنگ*های رنگی به رنگ*ها و کیفیت*های مختلفی در بازارهای جهانی یافت شوند که تأثیر به*سزایی در قیمت آن*ها دارد. ۷ عامل بر بهای مرواریدها تأثیرگذار است که عبارتند از:
- اندازه
مرواریدهای بزرگ*تر نسبت به نوع کوچک*تر از قیمت بیشتری برخوردارند.
- شکل
مرواریدها می*توانند به اشکال متفاوتی تشکیل شوند ولی مرواریدهای گرد و غلطان از اشکال دیگر گران*بهاترند.
- رنگ
به دلیل آن که مرواریدها توسط گونه*های مختلفی از صدف*ها تشکیل می*شوند و محل پرورششان متفاوت است، دارای رنگ*های مختلفی هستند. برای مثال مرواریدهای Akoya با رنگ سفید و هاله صورتی و یا مروارید تاهیتی با رنگ بادمجانی از نمونه رنگ*های گرانبهای مرواریدهای پرورشی هستند. [برای مشاهده لینک ثبت نام کنید. ]
- جلا
اگر مرواریدی از کیفیت و ضخامت Nacre خوبی برخوردار باشد، جلای آن مروارید هم افزایش می*یابد.
- کیفیت سطحی مروارید
هرچه سطح مروارید عاری از مشکلات سطحی باشد از کیفیت بهتری هم بهره*مند بوده و در نتیجه از جلای بهتری برخوردار خواهد بود.
- کیفیت و ضخامت Nacre
کیفیت و ضخامت Nacre باعث افزایش جلا، استحکام و زیبایی مروارید می*شود.
- هماهنگی
در مرواریدهای رشته*ای باید از نظر اندازه، رنگ و جلا یک هماهنگی و هارمونی خوبی وجود داشته باشد.مرواریدهای پرورشی بر حسب میلی*متر و مرواریدهای طبیعی بر حسب Grain اندازه*گیری می*شوند. یک قیراط برابر ۴Grain است.
مروارید و روش*های گوناگون بهسازی آن*
مرواریدها توسط گونه*های مختلف صدف تشکیل و رشد می*کنند و می*توانند از نظر شکل، رنگ و کیفیت متفاوت باشند. مرواریدها از نظر رنگی به روش*های متفاوتی رنگزدایی شده و یا رنگ می*شوند تا هاله متفاوت رنگی آن*ها از بین رفته و همرنگ شوند.
از روش*های متفاوت بهینه*سازی رنگ در مرواریدها می*توان به رنگ کردن آن*ها توسط مواد آلی و شیمیایی (Dyeing)، تغییر رنگ آنها توسط پرتوافکنی (Irradiation)، رنگ*زدایی (هاله*های رنگی مرواریدها توسط مواد شیمیایی رنگ*بر (Bleaching) و یا پوشاندن سطحی مرواریدها با مواد رنگی (Coating) اشاره کرد. [برای مشاهده لینک ثبت نام کنید. ]

با پیشرفت علم در صنعت جواهرات به ویژه در صنعت؛ رشد، تولید و بهینه*سازی مرواریدها از دانش تخصصی بهره گرفته و تشخیص ۷ فاکتور تأثیرگذار در قیمت مرواریدها و شناسایی و جداسازی مرواریدهای طبیعی از نمونه*های پرورشی و بدلی و مرواریدهای آب شور از آب شیرین و یا نمونه بهسازی شده آنها، مستلزم بهره*مندی از تخصص و دانش روز و دستگاه*های مخصوص آزمایشگاهی بوده و اشتباه در کارشناسی می*تواند از نظر مالی بسیار حایز اهمیت باشد.
روش*های مراقبت از مروارید
مرواریدها از سختی پایینی برخوردار بوده و به همین دلیل باید در نگه*داری آن ها دقت و از برخورد آن*ها با اجسام سخت*تر جلوگیری کرد. به همین علت آن*ها را با جواهرات دیگر در یک مکان نگه* ندارید.
مرواریدها متخلخل بوده و موادی مانند چربی، اسید و حتی عرق بدن را به خود جذب می*کنند. به خاطر داشته باشید مرواریدها نباید با مواد آرایشی، عطر، اسپری مو و حتی عرق بدن تماسی داشته باشند چون باعث تغییر رنگ مروارید و یا حتی فاسد شدن آن*ها می*شود. بهتر است بعد از هر بار مصرف آن*ها را با دستمال نرم تمیز کرده و به تنهایی در جای خود قرار دهید.از شستشوی مرواریدها با مواد شوینده، قرار دادن آن*ها در معرض بخار جداً خودداری نمایید.
بین مرواریدهایی که به صورت رشته می*باشند باید حتماً گره*هایی وجود داشته باشد تا از سایش مرواریدها به یکدیگر جلوگیری شود. به همین علت رشته*های مرواریدهای طبیعی و پرورشی با کیفیت خوب دارای گره*هایی مابین مرواریدها هستند.
تولید مروارید و ترکیب شیمیایی آن
زمانی که دانه*های ماسه در اثر تلاطم آب دریا، راه نفوذی خود را به بدن نرم تن می*یابند. جانورکه نمی*تواند خود را از آن*ها خلاص کند شروع به ترشح ماده*ای از غدد اپیتلیال به دور آن*ها می*نماید.
عواملی مانند حرکات بستر دریا، طوفان در سطح آب یا ورود سیلاب*ها به دریا که جریانات شدیدی به وجود می*آورند، نشست زمین، خزه*ها و حیوانات کوچک آرامش را در اعماق دریا به هم زده و شرایط مناسب جهت تشکیل هسته مروارید بوجود می*آورند. [برای مشاهده لینک ثبت نام کنید. ]
پیله کرم*هایی از گونه cestodes خود را به گوشت نرم*تن متصل می*نماید که می*تواند بعدها به مروارید تبدیل شود. برای تشکیل مروارید، لارو باید توسط سلول*های اپیتلیال که ماده مرواریدی را ترشح می*کنند محاصره شود. هنوز مشخص نشده که چرا بعضی از لاروها به مروارید تبدیل می*شوند و بعضی دیگر نمی*شوند اما این احتمال وجود دارد که لارو هنگام نفوذ به درون صدف، تعدادی از سلول*های اپیتلیال را با خود به درون قشر داخلی برده، کیسه جنینی را تشکیل دهد. همین نظم در مورد نفوذ دانه*های ماسه یا سایر مواد به درون صدف*ها وجود دارد. گاهی نیز وجود کیست در بدن جانور باعث ایجاد مروارید می*شود. ترکیب شیمیایی مروارید برحسب منشا تشکیل آن می*تواند متغییر باشد.
اگر مرواریدی را از وسط به دونیمه بشکنیم و مقطع آن را با میکروسکوپ الکترونی مطالعه کنیم، بلورهای زیادی از آراگونیت در لایه*های بسیار نازک خواهیم دید که بی*شباهت به مقطع تنه یک درخت و دایره*های رشد آن نیست.
رنگ مروارید
اصولا در ایجاد رنگ مروارید چهارعامل اصلی را می*توان سهیم دانست:
۱- وجود کانی نمک در آب دریا که بستگی به نوع خاکستر دریا دارد.مثلا فلز آهن رنگ قهوه*ای، آزوریت رنگ آبی و اسمیتسونیت رنگ خاکستری به مروارید می*دهد. مرواریدهای کرم یا حتی طلایی رنگ، اغلب درصد زیادی کربنات منیزیوم با اکسیدآهن و آلومینیوم دارند. مرواریدهای سفید درصد ناچیزی کربنات منیزیم داشته و تقریبا فاقد اکسیدآهن یا آلومینیوم هستند.
2- درصد شوری آب در رنگ موثر است. در آب*های بسیار شور، رنگ مرواریدها همیشه کرم است.
3- اگر مقدار پلانکتون موجود در آب زیاد باشد، مرواریدها زمینه*ای از سبز روشن خواهند داشت مانند مرواریدهای استرالیایی.
4- حرارت آب دریا نیز باعث افزایش سرعت اعمال متابولیسم در بدن حیوان شده و لایه*های کربنات کلسیم ضخیم*تر می*گردد و به این دلیل بدون توجه به رنگ، شدت درخشش کاهش یافته و مروارید به صورت نیمه مات دیده می*شود.به*طور کلی رنگ مروارید می*تواند همه نوع زمینه رنگین از سفید پاک تا سیاه را شامل شود. مروارید سیاه رنگ به علت عدم زمینه رنگی دیگری تشکیل می*شود. [برای مشاهده لینک ثبت نام کنید. ]

دو عامل اصلی ایجاد رنگ عبارتند از:
-تاثیر نور محیط برسطح مروارید و تغییراتی که در آن بوجود می*آید.
-عوامل رنگ*زا که در بستر دریا وجود دارند.
دلایل ایجاد بعضی از رنگ*ها به قرار زیر است:
صورتی: به دلیل تداخل پرتوهای نور در لایه*های درونی.
سفید، نقره*ای: در نتیجه بازتاب نور از لایه*های درونی.
زرد، ارغوانی مایل به زرد و سیاه: به دلیل وجود عوامل رنگ*زا در آلبومین بستر مروارید پرور.
گوناگونی و نقائص در شکل مروارید
عوامل موثر در تغییر شکل مروارید عبارتند از:
- چسبندگی، دانه مرواریدی کوچک درهنگام رشد به مرواریدی بزرگ*تر می*چسبد و کیسه مروارید در اطراف هر دو به ترشح مواد مرواریدی ادامه می*دهد.
- هنگامی که مروارید به درشتی و وزن مشخصی می*رسد درکیسه جنینی ته نشین می*شود، درون عضله یا ارگانی جای می*گیرد وفشاری مداوم به اطراف وارد می*سازد. چون ماده مرواریدی به صورت مایع ترشح می*شود فشار وارده توسط مروارید باعث می*شود که ترشح و رسوب*گذاری به*طور یکنواخت انجام نشود.
- گاهی اتفاق می*افتد که ترشح ماده آلی هم*زمان با تولید کربنات کلسیم صورت گرفته باعث تجزیه شیمیایی آن می*شود و تاول*های داخلی بوجود می*آیند.
- حرارت و مقدار نمک موجود در آب نیز عواملی هستند که می*توانند در ترشح منظم مواد مرواریدی در درون کیسه جنینی موثر باشند.
دوام واستحکام مرواریدها
نگین ساخته شده از مرجان سختی ۵/۴ و مروارید ۵/۳ را دارا می*باشد. مروارید علی*رغم سختی کم حتی اگر برروی کف سیمانی بیفتد به آسانی شکسته یا خراب نمی*شود زیرا بلورهای کربنات کلسیم سمنت شده یا ماده ژلاتینی کانچیولین، قشری حفاظتی به دورآن ایجاد می*کند. این قشر از شدت تاثیر ضربه می*کاهد و هر چقدر این لایه ضخیم*تر باشد، خاصیت حفاظتی آن نیز بیشتر خواهد بود. خراش*های سطحی را نیز می*توان با صیقل دادن از بین برد. منبع:fa.wikipedia.org